شرکت در مجلس همراه با گناه

 برخی از مومنین سوال می کنند: به مجلس عروسی یا جشن تولدی دعوت شده ایم که همراه با گناه است وظیفه چیست؟ فرقی می کند مجلس خواهر یا فامیل نزدیک یا بیگانه باشد؟
در جواب عرض می شود :

اولا :اگر در مجلسی شراب باشد مثلا سر سفره یا روی میز، شراب است حضور و شرکت در چنین مجلسی مطلقا حرام است و به هیچ وجه مجاز به ماندن در آنجا نمی باشد. و انسان نباید رضایت مخلوق را بر معصیت خالق ترجیح بدهد.

ثانیا :اگر مجلس شراب نباشد اما از جهت دیگری گناه صورت می گیرد مثلا آهنگ رقص آور پخش می شود یا غیبتی صورت می گیرد اگر حضورش به گونه ای است که سبب ارتکاب گناه مثل گوش کردن به آهنگ حرام می شود یا حضورش تایید و امضای گناه در مجلس می باشد، هرچند مرتکب گناه نشود در این صورت حضور فرد در چنین مجلسی گناه و معصیت است( البته ضمنا برخی مراجع از جمله حضرت امام (جهت اطلاع :مانند حضرت امام - اقای مکارم ) شرکت در چنین مجالسی مطلقا جایز نیست.)

سوما: در هر مجلس گناهی چنانچه شرایط نهی از منکر وجود داشته باشد باید نهی از منکر صورت بگیرد هر چند نهی از منکر
تذکر دسته جمعی باشد باید این کار صورت بگیرد.(رساله اموزشی رهبر معظم انقلاب، حضور درمجلس معصیت ص345 ، استفتائات ایت الله سیستانی س 198 احکام مجلس عروسی،مکارم:استفتائات 2/س719، استفتاءات (امام خمینى)، ج‌3، ص: 148)

منبع: احکام حرم رضوی

 

موعظه امام حسین علیه السلام به انسان گنهکار

ابی عبدالله علیه السلام: اِفْعَلْ خَمْسَةَ اَشْیاءَ وَ اذْنِبْ ماشِئْتَ:

فَاَوَّلُ ذلِکَ: لا تَأکُلْ رِزْقَ اللّه ِ وَ اذْنِبْ ما شِئْتَ.

وَالثّانى: اُخْرُجْ مِنْ وِلایَةِ اللّه ِ وَ اذْنِبْ ما شِئْتَ.

والثّالِثُ: اُطْلُبْ مَوْضِعاً لایَرَاکَ اللّه ُ وَاذْنِبْ ما شِئْتَ.

وَالرّابِعُ: اِذا جاءَ مَلَکُ الْمَوْتِ لِیَقْبِضَ رُوحَکَ فَادْفَعْهُ عَنْ نَفْسِکَ وَ اذْنِبْ ما شِئْتَ.

وَالخامِسُ: اِذا اَدْخَلَکَ مالِکٌ فى النّارِ فَلا تَدْخُلْ وَاذْنِبْ ما شِئْتَ. [بحارالانوار، ج 75، ص 126]

 

مردى خدمت امام حسین علیه السلام آمد وعرض کرد: من مردى گنهکارم و قدرت ترک گناه ندارم. مرا موعظه اى کن. سیدالشهدا علیه السلام فرمود: پنج کار انجام بده و هر چه مى خواهى گناه کن:

اوّل: رزق و روزى خدا را نخور، هر چه مى خواهى گناه کن.

دوم: از ولایت و قلمرو حکومت خدا بیرون برو، هر چه مى خواهى گناه کن.

سوم: جایى را پیدا کن که خدا تو را نبیند، هر چه مى خواهى گناه کن.

چهارم: وقتى فرشته مرگ (عزرائیل) براى قبض روح تو مى آید، او را از خودت دور ساز، هر چه مى خواهى گناه کن.

پنجم: وقتى مالک دوزخ تو را وارد جهنّم مى کند، اگر مى توانى وارد نشو، و هر چه مى خواهى گناه کن.

شکر نعمت ها

حضرت رضا علیه السلام در روایتی می فرمایند: أحسِنوا جِوارَ النِّعَمِ ؛ فإنّها وَحشِیَّةٌ ما نَأَت عَن قَومٍ فعادَت إلَیهِم.
با نعمتهای الهی برخورد شایسته و نیکو داشته باشید، یعنی شاکر بوده و بر طبق اقتضای آنها عمل نمایید؛ زیرا اگر شکر نِعَمت آنطور که شایسته است بجا آورده نشود خداوند متعال آنها را سلب می‌نماید؛ «و لئن کَفرتم إنّ عذابی لشدید»

چند نکته کوتاه پیرامون حدیث شریف:
1. شکر نعمت مرکب از سه بخش است:
اول: شناختن نعمت و توجه پیدا کردن به آن است.یکی از آفتهای ما انسانها این است که به نعمت توجه نمی‌کنیم؛ نعمت امنیت را جز بعد از دچار شدن به ناامنی نمی‌فهمیم. مردم کوفه، وقتی نعمت امیرالمؤمنین را فهمیدند، که حجاج بالای سرشان آمد.
دوم: این است که نعمت را از خدا بداند.
سوم: نعمت را درجای خود درست مصرف کرد.

2. شکر گذاری فواید متعددی دارد و یکی از فایده مهم شکر گذاری این است که انسان را متوجه خدا می کند و ذکر او را در دل انسان زنده می کند.

منبع: احکام حرم رضوی

کم فروشی

یکی از گناهان بزرگ کم فروشی است که در این فرصت ضمن توضیحاتی چند نکته درباره کم فروشی خدمت شما خوبان عرض می کنم:
1.یکی از گناهان بزرگ کم فروشی درخرید وفروش و دیگر معاملات شرعی است. کم فروشی در دین اسلام به شدت نکوهش شده تا آنجا که خداوند در باره آن سوره ای خاص نازل کرده است.کم فروشی آن است که فروشنده از آنچه در زمان معامله معین کرده اند، کمتر تحویل بدهد مانند اینکه مشتری پول ده کیلو برنج را پرداخت کرده است اما فروشنده 9کیلو برنج را به مشتری تحویل بدهد و در آداب تجارت آمده که بهتر است مومنان هنگام پیمانه و وزن کمی بیشتر بدهند وهنگام گرفتن حق خود، مقداری کمتر بردارند.
2.اگر کارفرما به کارگر و نیروی کار دستور دهد که در کالا کم بگذارد نباید اطاعت کند و در صورت انجام کم فروشی درآمدش حرام است.
3.فردی که کم فروشی کرده به مقداری که کم فروشی کرده مدیون است و باید به مشتری برگرداند.(رساله اموزشی ج 2 کم فروشی)
4. علاوه بر کم فروشی گرانفروشی هم چنانچه به حد اجحاف و ظلم برسد یعنی به مقداری گران بفروشد که مردم به او ظالم و ستمکار می گویند که در این صورت گرانفروشی حرام است و چنانچه به این حدهم نرسد کراهت دارد و برکت را از مال می گیرد.( استفتاءات (امام خمینى)، ج‌2، ص: 62)
 

منبع: احکام حرم رضوی 

هدیه

یکی از سفارشات دین بر هدیه دادن است که در این زمینه به چند نکته کوتاه درباره احکام هدیه اشاره می کنم:
1. یکی از مستحبات هدیه دادن ،‌بوی‍ژه به ارحام و خویشان است، مخصوصا در میان ارحام و خویشاوندان نسبت به پدر و مادر سفارش بیشتری شده است و نسبت به مادر تاکید بیشتری شده است.

2. فرق گذاشتن بین فرزندان در هدیه دادن کراهت دارد، اما اگر یکی از فرزندان دارای خصوصیتی باشد که سزاوار برتری است مثلا فقیر است چنانچه باعث فتنه و اختلاف و فساد نشود برتری دادن او در هدیه خوب است.

3. مالی‌که هدیه داده می‌شود تا تحویل داده نشود هدیه محسوب نمی‌گردد مثلا اگر انسان به فرزندش بگوید وسیله ای را به تو بخشیدم تا وقتی که تحویل فرزند نداده، مال فرزند نشده است و احکام هدیه را ندارد. البته اگر بچه نابالغ است چنانچه کسی به او هدیه بدهد باید ولیّ او یعنی پدر یا سرپرست شرعی تحویل بگیرد و اگر پدر بخواهد به بچه نابالغ هدیه بدهد همین که چیزی را به او ببخشد و از طرف فرزندش قبول کند، کافی است.
خداوند متعال در این ایام عیدی ما را استجابت همه دعاها بویژه فرج امام زمان‌علیه السلام قرار دهد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.

منابع: ( تحریرالوسیله‌کتاب الهبه مساله22) منهاج الصالحین آیه الله سیستانی جلد 2‌کتاب الهبه مساله‌136؛)

منبع: احکام حرم رضوی 

سبک شمردن نماز

رسول خدا در روایتی نورانی می فرمایند: لَیْسَ مِنِّی مَنِ اسْتَخَفَّ بِصَلَاتِه‌. کسی که نماز را سبک بشمارد از من نیست. (کافی، ج 3، ص 269)

یکی از مصادیق سبک شمردن نماز رعایت نکردن واجبات نماز هست و یکی واجبات نماز قیام و ایستادن در نماز است که در این زمینه به چند نکته اشاره می شود:

1. نمازگزار تا وقتی که توانایی ایستادن هر چند با تکیه بر دیوار یا با کمک عصا و مانند آنرا را داشته باشد، نباید نشسته نماز بخواند. بنابراین فردی که نماز را نشسته می‌خواند در حالی که توانایی ایستادن را بدون ضرر و مشقت، دارد مثل فردی که کارهای روزه مره و تشرف به حرم و مسجد را ایستاده انجام دهد، با این حال قیام در نماز را ترک می کند نمازش باطل است و قضا دارد. 
2. اگر برای فردی ایستاده خواندن هر چند به کمک وسایل مثل عصا در منزل یا هتل مهیا باشد ولی این امکان در حرم یا مسجد برای او وجود ندارد باید نماز خودش را در منزل یا هتل یا مکان دیگری که شرایط ایستادن مهیا هست، بخواند.

3. افرادی که طبق وظیفه شرعی برای سجده روی صندلی نماز می خوانند به نظر امام خامنه ای باید سرانگشتان پا را روی زمین قرار دهند.

منبع: احکام حرم رضوی 

رعایت حق والدین

حضرت زهرا علیها السلام حضرتش در خطبه فدکیه درباره فلسفه نیکی به والدین می فرمایند: فَجَعَلَ اللهُ ... برَّ الْوالِدَیْنِ وِقایَةً مِنَ السُّخْط.
احسان به والدین مانع از عذاب حضرت حق خواهد شد.

یکی از حقوقی که در آموزه های دینی بسیار بر آن سفارش شده است رعایت حق والدین به جهت اهمیت چند نکته کوتاه درباره حقوق والدین را یاد آوری می کنم:

1. یکی از وظایف واجب فرزندان برخورد نیک با والدین و بی‌ادبی نکردن نسبت به آنها می باشد؛ چه از نظر گفتار و چه از جهت رفتار، هرچند والدین نسبت به فرزند بدی کرده باشند.

2. اگر پدر و مادر انسان فقیر باشند بر فرزندان واجب هست، نفقه پدر و مادر را پرداخت کنند. مقصود از نفقه تامین خوراک و پوشاک و سایر نیازهای ضروری آنها مطابق با شانشان می باشد.

3. اگر پدر و مادر درباره امور مربوط به فرزند دستوری بدهند که گناه نباشد و مخالفت با دستور شان سبب اذیت و ناراحتی ایشان شود اطاعت لازم است. بنابراین اگر فرزند با دوستانی معاشرت داشته باشد که والدین از این ارتباط فرزندشان با او رنج می برند و قلبا آزرده خاطر می شوند بر فرزند ترک این رفاقت واجب است. (از روی دلسوزی به فرزند: امام خمینی، سیستانی)

برخی از فضایل حضرت زهرا ( سلام الله علیها ) در منابع اهل سنت نقل میشود:

1-غضب خدا در غضب حضرت فاطمه: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: «فاطِمَة بَضْعَةُ مِنّی فَمَنْ أَغْضَبَها أَغْضَبَنِی»فاطمه پاره وجود من است، هر چه او را غضبناک کند مرا غضبناک کرده است( صحیح البخاری، ج 3 ، باب مناقب فاطِمَة ،ص 1374)
2-سیده زنان اهل بهشت: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: فاطِمَة سِیِّدةُ نِساءِ أَهْلِ الجَنِّة».( صحیح البخاری، ج 3 ، باب مناقب فاطِمَة ،ص 1374)
3-فاطمه نجات دهنده دوستانش از آتش: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: فاطمه، فاطمه نامیده شد چون که خدا محبّان او را از آتش دور گردانیده است( مجمع الزوائد : 9/201)
4-بوی بهشت در فاطمه: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: اگر به بوی بهشت اشتیاق می‌کردم فاطمه را بو می‌کردم.(منتخب کنز العمّال ،ج 5 ،ص 97)
5-اولین بهشتی: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: اولین کسانی که وارد بهشت می‌شوند : علی و فاطمه هستند.( نور الأبصار، ص 52)
6-مظهر نیکویی: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: گر نیکویی شخص بود، فاطمه می‌بود، بلکه او أعظم است، فاطمه دختر من بهترین اهل زمین است در کرم و عنصر و شرف( مقتل الحسین : 1/60)

منبع : احکام حرم رضوی 

حقوق همسایگان

به نقل از کتاب شریف عیون اخبار الرضا علیه السلام حضرتش در روایتی می فرمایند: لَیْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یَأْمَنْ جَارُهُ بَوَائِقَهُ‌. از ما نیست کسى که همسایه اش از شرّ او در امان نباشد. (چشمه های حکمت رضوی حدیث 295)


چند نکته کوتاه شرعی درباره حقوق همسایگان:

1. دخل و تصرف بر دیوار همسایه یا بام منزل وی یا دیوار مشترک با همسایه‌اش یا قسمتهای مشترک آپارتمان که مشاعات آپارتمان گفته می شود باید با اجازۀ یا اطمینان به رضایت همسایگان باشد البتّه در تصرّفات اندکی مانند تکیه دادن به دیوار که معمولاً رضایت فرد از قرائن و شواهد به دست می‌آید، اشکالی ندارد.

2. کارهایی که سبب اذیت و آزار همسایگان می شود، باید خودداری شود و اگر فرزندان خردسال باعث اذیت شوند شرعا وظیفه سرپرست شرعی است که از این کار جلوگیری کند.

3. اگر انسان در ملک خود کاری کند یا تصرّفی نماید که بر اثر آن، ضرر به همسایه‌اش می‌ر‌سد، مرتکب حرام شده و واجب است آن را برطرف نماید؛ مثل اینکه فرد در خانۀ خود باغچه‌ای احداث کند که آب جمع شود و این امر موجب نم کشیدن دیوار همسایه گردد.

منبع: احکام حرم رضوی 

نفش ایمان به خدا در زندگی انسان

 شما اگر وارد منزلى شدید که مى‌دانید این خانه نه صاحبى دارد و نه حسابى، نه دوربینى در کار است و نه کنترلى، هیچ دلیلى براى نظم و دقّت و انضباط در کارهاى شما نیست. در خانه رها، ما هم رها هستیم وهرچه ریخت و پاش نکنیم ونفس خود را کنترل کنیم ضرر کرده‌ایم، ولى اگر بدانیم که این خانه صاحب و حسابى دارد و تمام رفتار ما زیر نظر اوست، به گونه‌اى دیگر زندگى خواهیم کرد. اگر ایمان بیاوریم که این هستى، صاحبى دارد به نام خداى حکیم و حسابى در کار است به نام معاد و براى تمام افکار و رفتار و گفتار ما پاداش یا کیفرى هست، ما نیز حساب کار خود را مى‌کنیم و خواسته‌هاى نفس سرکش خود را مهار مى‌کنیم. کارهایى را که صاحب خانه نمى‌پسندد، انجام نمى‌دهیم، زیرا مى‌دانیم به حساب تمام کارهاى خیر یا شرّ ما رسیدگى مى‌شود و خداوند در کمین ماست.

منبع : درس هایی از قرآن