رسول خدا در روایتی نورانی می فرمایند: لَیْسَ مِنِّی مَنِ اسْتَخَفَّ بِصَلَاتِه. کسی که نماز را سبک بشمارد از من نیست. (کافی، ج 3، ص 269)
یکی از مصادیق سبک شمردن نماز رعایت نکردن واجبات نماز هست و یکی واجبات نماز قیام و ایستادن در نماز است که در این زمینه به چند نکته اشاره می شود:
1. نمازگزار تا وقتی که توانایی ایستادن هر چند با تکیه بر دیوار یا با کمک عصا و مانند آنرا را داشته باشد، نباید نشسته نماز بخواند. بنابراین فردی که نماز را نشسته میخواند در حالی که توانایی ایستادن را بدون ضرر و مشقت، دارد مثل فردی که کارهای روزه مره و تشرف به حرم و مسجد را ایستاده انجام دهد، با این حال قیام در نماز را ترک می کند نمازش باطل است و قضا دارد.
2. اگر برای فردی ایستاده خواندن هر چند به کمک وسایل مثل عصا در منزل یا هتل مهیا باشد ولی این امکان در حرم یا مسجد برای او وجود ندارد باید نماز خودش را در منزل یا هتل یا مکان دیگری که شرایط ایستادن مهیا هست، بخواند.
3. افرادی که طبق وظیفه شرعی برای سجده روی صندلی نماز می خوانند به نظر امام خامنه ای باید سرانگشتان پا را روی زمین قرار دهند.
منبع: احکام حرم رضوی
حضرت زهرا علیها السلام حضرتش در خطبه فدکیه درباره فلسفه نیکی به والدین می فرمایند: فَجَعَلَ اللهُ ... برَّ الْوالِدَیْنِ وِقایَةً مِنَ السُّخْط.
احسان به والدین مانع از عذاب حضرت حق خواهد شد.
یکی از حقوقی که در آموزه های دینی بسیار بر آن سفارش شده است رعایت حق والدین به جهت اهمیت چند نکته کوتاه درباره حقوق والدین را یاد آوری می کنم:
1. یکی از وظایف واجب فرزندان برخورد نیک با والدین و بیادبی نکردن نسبت به آنها می باشد؛ چه از نظر گفتار و چه از جهت رفتار، هرچند والدین نسبت به فرزند بدی کرده باشند.
2. اگر پدر و مادر انسان فقیر باشند بر فرزندان واجب هست، نفقه پدر و مادر را پرداخت کنند. مقصود از نفقه تامین خوراک و پوشاک و سایر نیازهای ضروری آنها مطابق با شانشان می باشد.
3. اگر پدر و مادر درباره امور مربوط به فرزند دستوری بدهند که گناه نباشد و مخالفت با دستور شان سبب اذیت و ناراحتی ایشان شود اطاعت لازم است. بنابراین اگر فرزند با دوستانی معاشرت داشته باشد که والدین از این ارتباط فرزندشان با او رنج می برند و قلبا آزرده خاطر می شوند بر فرزند ترک این رفاقت واجب است. (از روی دلسوزی به فرزند: امام خمینی، سیستانی)
1-غضب خدا در غضب حضرت فاطمه: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: «فاطِمَة بَضْعَةُ مِنّی فَمَنْ أَغْضَبَها أَغْضَبَنِی»فاطمه پاره وجود من است، هر چه او را غضبناک کند مرا غضبناک کرده است( صحیح البخاری، ج 3 ، باب مناقب فاطِمَة ،ص 1374)
2-سیده زنان اهل بهشت: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: فاطِمَة سِیِّدةُ نِساءِ أَهْلِ الجَنِّة».( صحیح البخاری، ج 3 ، باب مناقب فاطِمَة ،ص 1374)
3-فاطمه نجات دهنده دوستانش از آتش: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: فاطمه، فاطمه نامیده شد چون که خدا محبّان او را از آتش دور گردانیده است( مجمع الزوائد : 9/201)
4-بوی بهشت در فاطمه: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: اگر به بوی بهشت اشتیاق میکردم فاطمه را بو میکردم.(منتخب کنز العمّال ،ج 5 ،ص 97)
5-اولین بهشتی: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: اولین کسانی که وارد بهشت میشوند : علی و فاطمه هستند.( نور الأبصار، ص 52)
6-مظهر نیکویی: پیامبر ( صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: گر نیکویی شخص بود، فاطمه میبود، بلکه او أعظم است، فاطمه دختر من بهترین اهل زمین است در کرم و عنصر و شرف( مقتل الحسین : 1/60)
منبع : احکام حرم رضوی
به نقل از کتاب شریف عیون اخبار الرضا علیه السلام حضرتش در روایتی می فرمایند: لَیْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یَأْمَنْ جَارُهُ بَوَائِقَهُ. از ما نیست کسى که همسایه اش از شرّ او در امان نباشد. (چشمه های حکمت رضوی حدیث 295)
چند نکته کوتاه شرعی درباره حقوق همسایگان:
1. دخل و تصرف بر دیوار همسایه یا بام منزل وی یا دیوار مشترک با همسایهاش یا قسمتهای مشترک آپارتمان که مشاعات آپارتمان گفته می شود باید با اجازۀ یا اطمینان به رضایت همسایگان باشد البتّه در تصرّفات اندکی مانند تکیه دادن به دیوار که معمولاً رضایت فرد از قرائن و شواهد به دست میآید، اشکالی ندارد.
2. کارهایی که سبب اذیت و آزار همسایگان می شود، باید خودداری شود و اگر فرزندان خردسال باعث اذیت شوند شرعا وظیفه سرپرست شرعی است که از این کار جلوگیری کند.
3. اگر انسان در ملک خود کاری کند یا تصرّفی نماید که بر اثر آن، ضرر به همسایهاش میرسد، مرتکب حرام شده و واجب است آن را برطرف نماید؛ مثل اینکه فرد در خانۀ خود باغچهای احداث کند که آب جمع شود و این امر موجب نم کشیدن دیوار همسایه گردد.
منبع: احکام حرم رضوی
شما اگر وارد منزلى شدید که مىدانید این خانه نه صاحبى دارد و نه حسابى، نه دوربینى در کار است و نه کنترلى، هیچ دلیلى براى نظم و دقّت و انضباط در کارهاى شما نیست. در خانه رها، ما هم رها هستیم وهرچه ریخت و پاش نکنیم ونفس خود را کنترل کنیم ضرر کردهایم، ولى اگر بدانیم که این خانه صاحب و حسابى دارد و تمام رفتار ما زیر نظر اوست، به گونهاى دیگر زندگى خواهیم کرد. اگر ایمان بیاوریم که این هستى، صاحبى دارد به نام خداى حکیم و حسابى در کار است به نام معاد و براى تمام افکار و رفتار و گفتار ما پاداش یا کیفرى هست، ما نیز حساب کار خود را مىکنیم و خواستههاى نفس سرکش خود را مهار مىکنیم. کارهایى را که صاحب خانه نمىپسندد، انجام نمىدهیم، زیرا مىدانیم به حساب تمام کارهاى خیر یا شرّ ما رسیدگى مىشود و خداوند در کمین ماست.
منبع : درس هایی از قرآن
یکی از واجبات و عبادات مالی که برکات مادی و معنوی فراوانی در زندگی دارد پرداخت خمس است لذا هر فردی که در تاریخ سر سال خمسیش بخشی از درآمدهایش باقی بماند، با شرایطی باید خمس آن درآمد باقی مانده را پرداخت کند اما جهت اطلاع عزیزان عرض می شود که به برخی از اموال خمس تعلق نمی گیرد که در این فرصت مختصر به برخی از آنها اشاره می شود:
1. ارثیه: مالی که به واسطه ارث به انسان برسد با شرایطی خمس ندارد . اما در برخی موارد مثل اینکه میت وصیت به پرداخت خمس اموالش کرده باشد باید خمس ارث پرداخت شود. (1)
2. مهریه ای که خانم دریافت می کند به اصل مهریه ای که خانم دریافت می کند، خمس تعلق نمی گیرد. (2)
3.دیه: مثلا اگر در حادثه ای به کسی صدمه ای وارد شود و بخاطر این صدمه دیهای تعلق بگیرد این دیه هم حلال است و هم خمس ندارد. (3)
4. هدیه و یارانه و جایزه و سوغاتی و مانند اینها که مجانی به انسان می رسد به نظر برخی از مراجع از جمله حضرت امام و امام خامنه ای خمس ندارد. (4)
منابع:
(1) (رساله مراجع مساله1754) (2) (مخالف: بهجت: بنابر احتیاط، رساله م1378)(3) (تحریرالوسیله، ج1،ص356 م5؛ تبریزی: المسائل المنتخبه، مساله1385 ص211؛ رهبری: استفتاآت جامعه الزهرا؛ خوئی، اسیتفتاآت ص125 س407؛ سیستانی: ندارد مطلقا: المسائل المنتخبه ص256 السابع؛ نوری ندارد: استفتاآت ج1 س289؛ فاضل: جامع المسائل ج1س862؛ مکارم: ندارد: استفتاآت ج1 س318-دیه جرح: اکثرمراجع؛ مخالف: بهجت، اراکی: جرح خمس دارد بنا بر احتیاط واجب: استفتاآت ص67 س2؛ آیه الله سیستانی، سایت؛ بهجت، استفتائات ج3ص82 س 3655، استفتائات از محضر آیت الله اراکی ص67 س1و2؛ دیه قتل: مشهور: ندارد)
(4)(رساله مراجع مساله 1753: هدیه خمس ندارد: امام خمینی، امام خامنه ای، نوری همدانی. هدیه خمس دارد: فتوی: سیستانی، گلپایگانی، صافی، خوئی، اراکی (تبریزی، وحید: اگر هدیه قابل توجه باشد)؛ احتیاط واجب: بهجت، مکارم، فاضل)
منبع: احکام حرم رضوی
حضرت رضا علیه السلام در روایتی می فرمایند:
هر کس مومنی را به خاطر فقر و نیازمنداش حقیر شمارد خداوند در قیامت او را رسوا می کند.
چشمه های حکمت رضوی ح 301
یکی از گناهان بزرگ توهین و تحقیر و کوچک کردن دیگران است که در این زمینه نکاتی رو خدمت شما خوبان یادآوری می کنم:
1- توهین یعنی انسان با گفتارش یا عملش یا اشاره اش دیگری را خفیف و کوچک نماید.
یکی از مصادیق توهین و اهانت القاب زشتی است که به فردی نسبت داده می شود یا ناسزا گفتن به دیگری است و در گناه بودن این عمل فرقی ندارد به صورت شوخی باشد یا جدی، به زبان گفته شود یا نوشته شود یا از طریق پیامک یا فضای مجازی منتقل شود.
2- نقل کردن لطیفه هایی که در آن به قومیت ها یا به مردم بعضی از شهرها توهین می شود و باعث دامن زدن به مسائل قومیتی که یکی از اهداف استعمار است می گردد،حرام می باشد.(آیت الله مکارم سایت استفتائات استهزا و سخره)
3- انسان نباید خود را در برابر اشخاص دیگر خوار و ذلیل کند بنابراین اشتغال به اموری که موجب ذلت و خواری فرد می شود، جایز نیست.(رساله جامع ج 2 م483)
منبع : احکام حرم رضوی
یکی از کارهایی که ثواب آن برای انسان بعد فوت هم ادامه دارد و به تعبیر روایات صدقه جاریه هست، وقف است، که در این زمینه چند نکته رو خدمت شما خوبان یادآوری می کنم:
1. وقف یعنی مالی را برای یک جهت اختصاص دهیم تا در همان جهت از منافع آن مال استفاده شود مثل این که زمینی را برای حسینیه اختصاص دهیم تا در جهت ساخت بنای حسینیه استفاده شود. توجه شود یکی از زمینه های وقف کردن که افراد می توانند از ثواب وقف کردن بهرهمند بشوند وقف مشارکتی است که در همین حرم مطهر با حدود یک میلیون تومان افراد می توانند در وقف بناهای حرم شریک شوند و از ثواب وقف بهره مند شوند؛ که جهت راهنمایی بیشتر می توانید به دفاتر مشاوره وقف و نذر در صحن های حرم مطهر مراجعه فرمایید.
2. به تصریح امام خامنه ای و برخی از فقهاء انسان می تواند منزل یا ملکی را در زمان حیاتش وقف کند و تحویل همان جهت وقف بدهد ولی شرط کند تا زمانی که خودش یا همسرش زنده هست، از آن استفاده کنند. (تحریر کتاب وقف م25 امام خامنه ای سایت لیدر احکام وقف س137، مکارم م2309 رساله، بهجت م2152 رساله، فاضل جامع المسائل فارسی ج2 ص: 332 س70، تبریزی استفتاءات جدید ج1 ص 318 س1418)
3. اگر وسیله ای مثل دستگاه صوت یا دیگ و پایه، برای استفاده در مسجد یا حسینه یا مکان خاصی وقف شده است یا کیفیت وقفش دقیقا مشخص نیست، بیرون بردن آن هر چند برای مدت کوتاهی از مکانی که وقف شده، جایز نیست اما اگر فردی وسیله را برای مسجد وقف نکرده است بلکه وقف کرده برای مراسم عزاداری مثلا چه در مسجد و چه غیر مسجد در این صورت استفاده از این وسیله در هر جایی که مراسم عزاداری باشد مانعی ندارد.
منبع : احکام حرم رضوی
1/ یکی از گناهان_کبیره سخن_چینی ونمّامی است.
سخن چین به کسی گویند که به قصد برهم زدن روابط دوستانه اشخاص سخن هر یک را به دیگری بازگو کند.
2/ کسب_مال از راه سخن چینی حرام است.
3/ سخن چینی به گفتار محدود نمی شود بلکه باز گو کردن سخن دیگری با نوشتن یا اشاره را در بر می گیرد.
4/ اگر مصلحت اهمّی بتواند مقدّم بر مفسده نماّمی باشد، نمامی جایز است. مانند اینکه بتواند رابطه نامشروعی را قطع کند.
5/ گوش دادن و شنیدن سخنان نمّام، مانند خود نمّامی حرام است، وباید نمّام را از کارش باز داشت واز طرف مقابل دفاع کرد.
منابع: ۱. فرهنگ فقه ج ۴ ص ۴۱۸ ۲. احکام دو دقیقه ای محمود اکبری ج ۳ ص ۱۵۱
میخواهم آزاد باشم
وقتی آیتالله مدرس وارد تهران شد دو منزل به او پیشنهاد دادند. اجارۀ یکی از آنها یک تومان یا پنج ریال گرانتر از دیگری بود. مدرس بدون اینکه از ویژگیهای آن دو منزل سؤال کند منزل ارزانتر را انتخاب کرد. شخصی که خانه را پیدا کرده بود معتقد بود که امکانات منزل دوم بیشتر و برای رفاه حال مدرس مناسبتر است، اما مدرس در پاسخ سخنان او گفت: «میخواهم آزاد باشم، احتیاجاتم کم باشد تا زبانم آزاد باشد و بتوانم آنچه را در درون دارم بیان کنم.»
منبع: کتاب سنگ محک، اثر حجت_الاسلام_راجی، صفحه ۲۵۶ به نقل از تنها در محراب.
منبع: منبرک