تعداد زیادی از قراردادهایی که بین مردم بسته می شود در ضمن آن شرطی بیان می کنند ازدواج باشد یا غیر ازدواج فرقی ندارد به صورت مکتوب یا شفاهی، وظیفه افراد در برابر این شرط چیست؟
از جهت شرعی رعایت شرطی که در ضمن معامله ذکر شده است واجب است و تخلف از آن جایزنیست اما شرطی که پایبندی به آن واجب است خصوصیاتی دارد که به برخی از مهمترین آنها اشاره می کنیم:
۱. شرط نباید خلاف شرع اسلام باشد مثلا فردی از طرف مقابلش در ضمن یک قرارداد درخواست کار حرامی یا درخواست ترک واجبی را داشته باشد. بنابراین اگر کسی در ضمن معامله ای یا در قرار داد استخدامی شرط کند که در گزارشات گزارش دروغ هم بنویسد یا فاکتور صوری هم درست کند و مانند این شرایط در این صورت نباید به این شرطها که خلاف شرع است عمل کرد.اما اگر در ضمن قرار شرط شود که کار مستحبی ترک شود یا کار مکروهی انجام گیرد باید طبق شرط عمل شود.
۲. اگر قرار داد به صورت کتبی نوشته شده است شرایط ضمن قرارداد به طرفین تفهیم شود و طرفین به شروط ضمن معامله توجه داشته باشند.
۳. شرط در ضمن معامله و قرارداد نامعلوم و مبهم نباشد. مثلا فروشنده در ضمن فروش منزلش با خریدار شرط کند، که تا مدت نامعلومی حق فسخ و بهم زدن معامله را داشته باشد، در این صورت چنین شرطی لازم الوفاء نمی باشد.
منابع:تحریر الوسیله، ج 3، کتاب النکاح، خاتمه فی الشروط، رساله جامع ج 3 م29
منبع: احکام حرم رضوی
اگه یه نفر به من پولی بده و بگه برای من مثلاً وسیله ای بگیر به قیمت ۱۵۰ تومن، من اون وسیله رو با قیمت پایینتر بگیرم؛ یعنی تخفیف بگیرم و بقیۀ پول رو برای خودم بردارم، ایراد داره؟
پاسخ:بله ایراد داره، شما حق ندارید اون پول رو برای خودتون بردارید!
اگر می خواید بردارید باید بهش بگید؛ اگه خودش بقیۀ پول رو با رضایت به شما داد، اون وقت اشکال نداره.
منبع : احکام به زبان ساده
بسم الله الرحمن الرحیم
امام باقر علیه السلام برای افزایش عمر می فرمایند:اَلْبِرُّ وَ الصَّدَقَةُ یَنْفیانِ الْفَقْرَ وَ یَزیدانِ فِى الْعُمْرِ وَ یَدْفَعانِ عَنْ صاحِبِهِما سَبعینَ میتَةَ سوءٍ:کار خیر و صدقه، فقر را مى بَرند، بر عمر مى افزایند و هفتاد مرگ بد را از صاحب خود دور مى کنند.(ثواب الاعمال ، ص ۱۴۱)
در روایات راههایی برای افزایش عمر بیان شده است که برخی ذکر میشود:
1-صدقه: صدقه شامل دادن واجبات و مستحبات مالی از سوی شخص است و اختصاص به زکات و خمس ندارد. هر کسی به هر میزان که صدقه به ویژه به سائل و محروم دهد، از برکات آن بهرهمند خواهد شد که از جمله آنها افزایش عمر است. امام باقر(علیه السلام) فرمود: کار خیر و صدقه، فقر را میبرد، بر عمر میافزاید و هفتاد مرگ بد را از صاحب خود دور میکند. (ثواب الاعمال، ص 141)
2- اجتناب از غضب الهی: اجتناب از گناه و عوامل ایجاد غضب الهی از دیگر راههای افزایش عمر است؛ زیرا اگر موجبات غضب تحقق یابد، باعث کاهش عمر میشود. در همین رابطه پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) میفرماید: مرگ انسانها در نتیجه گناهان، بیشتر از مرگ آنها در نتیجه فرا رسیدن اجل است و زنده ماندن انسانها در نتیجه نیکیهایشان، بیشتر از زندگی کردنشان به خاطر باقی بودن عمر است(مکارم الاخلاق، ص 362)
3-شکرنعمت: امام علی (علیه السلام) فرمودند: شکرگزاری فراوان ، عمر را زیاد می کنند و بر مُهلت زندگی می افزایند(غررالحکم،ح9306)
4- شستن دست پیش و پس از غذا خوردن: امام صادق(علیه السلام) میفرماید: دستهایتان را قبل و بعد از غذا خوردن بشوئید، که فقر را میبرد و بر عمر میافزاید.(محاسن، ج 2، ص 202)
منبع : احکام حرم رضوی
سؤال: گوشی تلفنی را نزدیک مغازهای پیدا کردم و به مغازهدار تحویل دادم تا به صاحبش برگرداند آیا به وظیفه شرعی خود عمل کردهام و ضمان نیستم؟
پاسخ: کافی نیست و باید به وظیفه شرعی عمل شود.
وظیفه شرعی: هرگاه چیزی که انسان پیدا کرده نشانهای دارد که به واسطه آن میتواند صاحبش را پیدا کند، چنانچه قیمتش کمتر از درهم باشد تملک آن در همان حال بدون تعریف و جستجو از مالکش جایز است. اگر قیمت آن، به مقدار دو و نیم گرم نقره یا بیشتر باشد و نشانهای دارد که با آن صاحبش پیدا شود، باید یک سال (به صورتی که در رسالههای عملیه بیان شده) اعلان کند؛ چنانچه صاحب مال پیدا نشود میتواند آن را برای خود بردارد به قصد این که هر وقت صاحبش پیدا شد عوض آن را به او بدهد یا برای او نگهداری کند تا زمانی که پیدا شد، به او بدهد ولی احتیاط مستحب آن است که از طرف صاحبش صدقه بدهد. البته اگر در بین سالی که اعلان میکند از پیدا شدن صاحب مال ناامید شود، احتیاط واجب آن است که صدقه بدهد.
پینوشت: بخش استفتائات پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیتالله خامنهای
سوال: من مادری پیر و از کار افتاده دارم و باید از ایشان مراقبت کنم ولی همسر بنده به هیچ وجه راضی به این عمل نمی شود و مدام آشوب و دعوا به راه می اندازد از لحاظ فقهی وظیفه من چیست؟
پاسخ:
مقام معظم رهبری: در هر صورت شما ضمن رعایت حقوق خانواده وظیفه رسیدگی به مادر را دارید اگرچه با گرفتن پرستار و در منزل مجزا. [1]
آیت الله مکارم: نگهداری از پدر و مادر پیر و از کار افتاده بر همه فرزندان لازم است بنابراین لازم است در این زمینه با زبان خوش و با ادب و احترام با همسر خویش صحبت نمایید که به این کار خیر راضی شوند و همچنین به گونه ای برنامه ریزی نمایید که موجب تضییع حقوق ایشان نشود. [2]
آیت الله فاضل: نگهداری از مادر در صورتی که پیر و از کار افتاده است وظیفه فرزندان است، به حرف همسر خود توجه نکنید به ایشان بگویید یک روز پیری و سالخوردگی به سراغ ما هم خواهد آمد و اگر امروز با ایشان این طور رفتار کنیم در آینده فرزندانمان رفتار بدتری با ما خواهند داشت. هم به همسر و فرزندان رسیدگی کنید و هم از مادرتان مراقبت کنید در مواقعی هم که لازم است به صورت مخفیانه این کار را انجام دهید که همسرتان مطلع نشود. خداوند به شما توفیق خدمت به والدین را عنایت کند. [3
آیت الله شبیری: شوهر نمی تواند شرعا همسر خود را مجبور به نگهداری از مادرش بکند ولی باید با مشاوره و همکاری همه فرزندان و خانواده آنها برای حل مشکل و احسان به مادر اقدام کنند. قطعا کسانی که در این امری کوتاهی نکنند از اجر و پاداش دنیوی و اخروی بهره مند می شوند. [4]
آیت الله وحید خراسانی: رضایتِ همسرتان لازم نیست ولی اذیتِ همسرتان را هم تحمّل کنید در پیشگاهِ خدایِ متعال اجر و ثوابِ فراوانی دارید. [5]
حدیث: امام صادق (علیه السلام): نیکی به پدر و مادر نشانه شناخت شایسته بنده خداست. زیرا هیچ عبادتی زودتر از رعایت حرمت پدر و مادر مسلمان به خاطر خدا انسان را به رضایت خدا نمی رساند. [6]
نکته: احترام به والدین و نیکی کردن به آنان از مهمترین آموزه های اخلاقی دین اسلام و از اثر بخش ترین عبادات در کسب رضای خداوند است. قرآن کریم سپاسگزاری از والدین را در ردیف شکرگزاری از خداوند و احسان به آنها را در کنار امر به توحید و یکتاپرستی که اساس دین است مطرح نموده که نشان دهنده اهمیت فراوان این عمل است.
--------------------------------------------------
پی نوشت: [1]. استفتاء از پایگاه اینترنتی مقام معظم رهبری، کد استفتاء: 34431a6681c95965f1143040cbf1c277. [2] استفتاء از پایگاه اینترنتی آیت الله مکارم، کد استفتاء: 9505070136. [3]. استفتاء از پایگاه اینترنتی آیت الله فاضل، کد استفتاء: 9501476 . [4]. استفتاء از پایگاه اینترنتی آیت الله شبیری، کد استفتاء: 32168. [5]. استفتاء از پایگاه اینترنتی آیت الله وحید، کد استفتاء: 22040. [6].بحار الانوار، ج 74، ص 77.
۱. ادرار و همچنین رطوبت مشکوکی که از انسان بعد از ادرار کردن و قبل از استبراء نمودن خارج میشود و در حکم ادرار است.
۲. مدفوع. ۳. باد معده و روده که از مخرج مدفوع خارج شود.
۴. خوابی که به سبب آن چشم نبیند و گوش نشنود ولی اگر چشم نبیند و گوش بشنود، وضو باطل نمیشود.
۵. چیزهایی که عقل را از بین میبرد مانند دیوانگی، مستی و بیهوشی.
۶. استحاضه زنان خواه استحاضه قلیله باشد یا استحاضه متوسّطه یا کثیره باشد و تفصیل آن در فصل احکام استحاضه بیان میشود.
۷. جنابت. ۸. حیض.
منبع: رساله جامع آیتالله سیستانی/مسأله ۳۴۰
بسم الله الرحمن الرحیم.امام حسین علیه السلام در یک روایت نورانی می فرمایند : مَنْ سَرَّهُ أَنْ یُنْسَأَ فِى أَجَلِهِ وَیُزادَ فى رِزْقِهِ فَلْیَصِلْ رَحِمَهُ. [عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 48 ـ بحارالانوار، ج 74، ص 91.]
امام حسین علیه السلام فرمود: اگر کسى بخواهد با تاخیر افتادن اجلش و زیاد شدن رزقش خوشحال شود باید صله ارحام بجا بیاورد.
چند نکته کوتاه پیرامون حدیث شریف:
1.یکی از سفارشات حضرت حفظ ارتباط با نزدیکان و خویشاوندان است و یکی از اسرار ماندگاری فرهنگ اسلامی و تبادل نسل به نسل معارف الهی، مسأله صله رحم است. یعنی کانون گرم خویشاوندی و خانوادگی باید باقی بماند، که بهترین وسیلة ارتباط تفکرات صحیح و سُنَن صحیح اسلامی به نسلهای بعد همین محیطهای خانوادگی است. لذا یکی از علل و حِکَم توصیه به صله رحم است.
2.توصیه اکید دین است اگر از خویشان کسی قطع ارتباط کرده است باز هم شما قطع ارتباط نکنید یعنی اگر از طرف مقابل پاسخ مناسبی داده نمیشود، اما تو ارتباط را قطع نکن! ارتباط را حفظ کن! شاید رازش این است که بالأخره در اکثر موارد این ارتباط یک جانبه به ارتباط دوجانبه خواهد انجامید.
3. صلۀ رحم به هر قدری میسّراست، انجام بگیرد. گاهی با ارتباط تلفنی یا سلامرساندن و از این قبیل ارتباطات جزئی، صلۀ رحم محقّق میشود.
در پایان نکته ای مهم را درباره آداب زیارت یادآوری میکنم که لازم است زائران محترم توجه بیشتر نمایند ما در حرم مطهر در محضر ولی خدا هستیم که بر اساس روایات، امام علیه السلام سخن ما را میشنوند و سلام ما را پاسخ میدهند. حضور در پیشگاه امام علیه السلام اقتضاء میکند که از بلند کردن صدا در حرم مطهر و اطراف ضریح مطهر پرهیز شود حتی صلوات هم آهسته فرستاده شود تا ضمن حفظ احترام مقام امام علیه السلام و رعایت ادب حضور مزاحمتی برای حضور قلب زائران ایجاد نشود و همچنین همه زائران عزیز با لباس مناسب به حرم مطهر مشرف شوند و خواهران گرامی در همه مکانها خصوصاً حریم قدس رضوی با حجاب و پوشش کامل حضور پیدا کنند.
منبع: احکام حرم رضوی
بسم الله الرحمن الرحیم.
یکی از دستورات قرآن پوشش و حجاب است که خانم در برابر نامحرم باید بدن و موی خود را بپوشاند و زینتهای خود را نیز آشکار نکند، بنابر این خانمی که ناخن یامژه مصنوعی مصنوعی گذاشته باید از نامحرم بپوشاند، اما سوالی که در اینجا شاید به ذهن شما برسد این است که آیا کذاشتن ناخن یا مژه مصنوعی جایز است؟
در جواب سه نکته کوتاه عرض می شود:
1. کاشت ناخن و مژه مصنوعی در صورتی که برای زینت انجام می شود و خانم می داند که در زمان وضو و غسل امکان برطرف کردن آن را ندارد، جایز نیست.
2. کسی که ناخن یا مژه مصنوعی کاشته، لازم است برای وضو و غسل آن را برطرف کند هر چند هزینه داشته باشد و با توجه به امکان جدا سازی، چنانچه فرد بر ندارد و جدا نکند وضو و غسل صحیح نیست.
3. کسی که ناخن و مژه مصنوعی را با وجود امکان جدا سازی برندارد، وضو و غسل او باطل است و با توجه به ناقص بودن وضو و غسلش توقفش در مساجد جایز نیست و همچنین نماز فرد باطل و روزه های فرد دچار اشکال می شود.
منبع : احکام حرم رضوی
بسم الله الرحمن الرحیم .از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت شده که فرمودند : یَا سَلْمَانُ حُبُّ فَاطِمَةَ یَنْفَعُ فِی مِائَةٍ مِنَ الْمَوَاطِنِ، أَیْسَرُ تِلْکَ الْمَوَاطِنِ الْمَوْتُ ... .
ای سلمان! محبت به (دخترم) فاطمه در صد جایگاه (خطیر) نفع میرساند، که آسانترین آن جایگاههای نفع رساندن، لحظه جان کندن است. ( إرشاد القلوب/ ج2 / 294)
حضرت محمد (ص
چند نکته درباره ایام فاطمیه:
1.یکی از مسلمات و سفارشات دین بر اساس آیات و روایات تعظیم و بزرگ شمردن شعائر و نمادهای دین است.
2.از بارزترین مصادیق تعظیم شعائر برگزاری مجالس عزاداری برای اهل بیت علیهم السلام پیامبرصلی الله علیه و آله و همچنین در این ایام عزاداری برای بانوی دوعالم حضرت زهرای اطهر سلام الله علیها است.
3.به طور کلی برگزاری عقد و عروسی در ایام سوگواری اهل بیت برکتی ندارد و هرکاری از قبیل گرفتن مجلس جشن تولد یا مجلس عروسی چنانچه در نزد مومنین توهین و بی احترامی به این ایام و حضرت زهرا سلام الله علیها باشد حرام است هرچند حرام بودن اموری مثل موسیقی های خلاف شرع و رقص حرام اختصاص به ایام فاطمیه ندارد و در تمامی ایام حرام است. لکن زشتی و قبح چنین کارهایی دراین ایام بیشتراست. (تبریزی استفتائات ج 2 س 1918 مسائل جدید جلد2ص49
منبع : احکام حرم رضوی
امیرالمومنین علیه السلام در روایتی می فرمایند:هر کس چهار صفت را از خود دور کند،هیچگاه حادثه و واقعۀ ناخوشایندی متوجّه او نخواهد شد.
قِیلَ وَ مَا هُنَّ قَالَ: اَلْعَجَلَةُ
مورد اول را حضرت فرمودند عجله کردن یعنی فردی بدون فکر و دقّت، درباره کاری تصمیمگیری کند یا کاری را اجرا نماید، بنابراین عجله غیر از سرعت در عمل است.
مورد دوم:َ اَللَّجَاجَةُ. یکی از مسائل خطرناک و بلاهای دامنگیر، اصرار و پافشاری ناحق در مسألهای است که چون این حرف را گفته و یا چنین موضعی اتّخاذ کرده حاضر نیست عقبنشینی کند ولو خلاف آن ثابت شود.
مورد سوم: اَلْعُجْبُ. مغرورشدن و خودپسندی، که انسان نقصها و ضعفهای خود را ندیده علاوه بر این خوبی هایش را بزرگ شمارد.
مورد چهارم: اَلتَّوَانِی. کاهلی و سستی، کار امروز را به فردا افکندن و تأخیرانداختن.
تجربه های فراون ثابت کرده است که ضرر و زیانهایی که متوجّه جامعه شده است، در اثر دوری نکردن این امور بوده است.
منبع : احکام حرم رضوی